Acil.Net

Yaban Mersininin Bilinmeyen Faydaları

#

Yazan, Gamze Bozkurt
05.04.2020 00:22 (Güncellendi 19.05.2020 01:06)

Sağlık GÜVENİLİR KAYNAK

Yaban Mersininin Bilinmeyen Faydaları

Yaban mersini küçük, koyu mavi renkli bir tür Avrasya meyvesidir. Meyve Vaccinium isimli alçak enlemlerde büyüyen çalılıklarda yetişir. Fundagiller familyasından olan meyve, 20-50 santimetre boyuna kadar büyüyebilen çok dallı, odunsu bir bitkidir. Yaban mersini, kırmızıdan mor renge kadar çeşitlilik gösteren dolgun ve etli meyveleri olan küçük bir çalıdır.  

Genel olarak yaprakları ve meyveleri tüketilen bu mucize, ilaç yapımında ve vücut rahatsızlıklarını doğal olarak tedavi etmek için de kullanılır. İçerisindeki bileşenler bakımından zengin olan yaban mersini, vücudun sağlık sorunlarına karşı savaşmak için ihtiyaç duyulan her şeye sahiptir. 

Yaban mersini Avrupa'da atıştırmalık olarak kullanılan popüler bir meyvedir.  Yaban mersini yetiştirmek ve hasat etmek neredeyse imkânsız olduğundan insanlar genellikle bu meyveleri yabani bitkilerden toplar. Meyve taze olarak, dondurularak veya kurutularak tüketilebilir. Ayrıca reçellerde, meyve sularında, likörlerde, turtalar ve yoğurtlarda da sıklıkla kullanılır. 

Yaban mersini tüketimi ülkemizde çok fazla yaygın değildir. Fakat son zamanlarda özellikle sağlığa olan faydası nedeniyle birçok uzman tarafından önerilen bir besin haline gelmiştir. (1) (2)

 

1. Yaban Mersininin Sahip Olduğu Besin Değerleri

Yaban mersininin besin değerleri: (3)

BesinDeğeri
Enerji201 kcal
Yağ0.5 g
Protein0.7 g
Lif2.8 g
Kalsiyum15 mg


Yaban mersini düşük kalorili ama bir o kadarda yüksek vitamin ve mineral içeriği olan oldukça faydalı bir meyvedir. Özellikle C vitamini ve manganez bakımından zengindir.


2. Göz Sağlığını Destekler

Yaban mersini antosiyanin bir ekstrakt, glokomu (beyne gözlerden bilgi sağlayan optik sinire zarar veren bir grup göz rahatsızlığı) olan 300'den fazla kişide yapılan klinik bir çalışmada kişilerin görme kalitelerini arttırdığı kanıtlanmıştır. Yapılan çalışmalar yaban mersininin gerçekten glokomu hem iyileştirebileceğini hem de önleyebileceğini göstermektedir(4)

Aynı zamanda yaban mersininin, gözün ışığa duyarlılığını artırmakgözün değişen ışık kaynaklarına adaptasyonunu sağlamak ve özellikle gece şartlarında görüşü kuvvetlendirmekgöz kapilerlerini (kılcal damarlarını) beslemek gibi yararlı etkileri de ortaya çıkarılmıştır. Antosiyanidinlerin, yapılan klinik çalışmalarda retinadaki rodopsin üretimini hızlandırdığı tespit edilmiştir. Görsel fonksiyonların düzelmesi veya gelişmesi Rodopsin  oranıyla yakından ilgilidir. Rodopsin (Rhodopsin) :gözde bulunan reseptörlerdeki (rods ve cones) mor bir pigment (renk maddesi) olup beyne ışık sinyallerinin iletilmesi ve retinanın aydınlık ve karanlığa adapte olması için gereklidir. Bilgisayar ekranı gibi parlak ışıklar gözdeki rodopsin’i yok ederler ve ışığa karşı hassasiyeti azaltarak gözün daha çabuk yorulmasına yol açarlar. (5) (6) (7) (8) (9)

Özet: Yapılan çalışmalar yaban mersininin glokomu (beyne gözlerden bilgi sağlayan optik sinire zarar veren bir grup göz rahatsızlığıdır) hem iyileştirebileceğini hem de önleyebileceğini göstermektedir. Aynı zamanda yaban mersininin, gözün ışığa duyarlılığını artırmak, değişen ışık kaynaklarına adaptasyonunu sağlamak ve özellikle gece şartlarında görüşü kuvvetlendirmek, göz kapilerlerini (kılcal damarlarını) beslemek gibi yararlı etkileri de kanıtlanmıştır.


3. Diyabetle Mücadeleye Destek Olur 

Tüm dünyayı etkisi altına almış olan diyabet rahatsızlığını doğanın harikası olan doğal yiyeceklerle önleyebilirsiniz. Tip 2 diyabet, insülin direnci ve metabolik sendromda düzensiz kan şekeri salgılanır. Araştırmalara göre düzenli yaban mersini tüketenler, tüketmeyenlere oranla daha regüle kan şekeri salgılamaktadır.Özellikle Avrupa ülkelerinde şeker hastalığı sorununu doğal olarak tedavi etmek için yaban mersini kullanmayı tercih ettikleri sık görülür. (10) (11) (12) 

Yaban mersini, kan şekeri seviyelerinin dengelenmesiyle birlikte vücuttaki insülin seviyelerini kontrol eden gerekli besinleri içerir. Aynı zamanda diyabetin kontrol altında tutulmasına yardımcı olan insülin sekresyonunu da uyarır.

Tip 2 diyabet riski olan veya bu risk altında olan 150 kişinin dahil olduğu 3 klinik çalışmada kişilerin kan şekerlerinin normal seviyeye düştüğü görülmüştür. Yaban mersini ayrıca insülin direncini önlemek için önemli olan insülin salınımı ve hassasiyetini de arttırmıştır. (13)

Benzer başka bir çalışmada ise 100 sağlıklı kişinin katıldığı denemede karbonhidrat bakımından zengin bir yemek yedikten sonra kişilere bir bardak yaban mersini meyvesi veya 1-2 bardak yaban mersini meyvesinin suyu verilmiştir ve meyvenin, şekeri, insülini ve GLP-1 salınımını azalttığı kanıtlanmıştır.

Yapılan çalışmalar sınırlı olmasına rağmen yaban mersini kan şekeri seviyesini düşürmek için oldukça faydalı ve doğal bir yöntem gibi görünmektedir. Fakat yine de daha fazla araştırma yapmak gerekmektedir. (14) (15)

Özet: Uzmanlara göre düzenli yaban mersini tüketen kişiler tüketmeyenlere oranla daha regüle kan şekeri salgılamaktadır. Yaban mersini, kan şekeri seviyelerinin dengelenmesiyle birlikte vücuttaki insülin seviyelerini kontrol edebilen gerekli besinleri içerir. Dahası diyabetin kontrol altında tutulmasına yardımcı olan insülin sekresyonunu da uyarır.


4. Kilo Verimini Destekler

Yağ, kolesterol ya da sodyum barındırmayan yaban mersininin yarım su bardağı toplamda sadece 40 kaloridir. Bu, yaban mersininin kilo verme programında daha sağlıklı ve besin değeri yüksek bir besin haline gelmesini sağlamaktadır.

100 fazla kilolu kadın katılımcı ile gerçekleştirilen bir klinik çalışmasında yaban mersini özünün (günde yaklaşık 100 g) kilo verimini ve bel bölgesindeki yağların erimesini hızlandırdığı görülmüştür. Oldukça fazla yağlı yiyecekler tüketen hayvanlarla yapılan bir çalışmada ise yaban mersininin, yağ dokularında, kanda ve karaciğerde kilo alımını ve yağ oluşumunu azalttığı görülmüştür. Hücre çalışmalarında ise antosiyanin bakımından zengin olan yaban mersini özlerinin, yağ hücrelerinin dokularda büyümesini ve birikmesini önlediği görülmüştür. (16) (17) (18)

Yaban mersini kilo vermeyi hızlandırmaktan fazlasını yapabilir. Ayrıca obez hayvanları diyabet, inflamasyon, yüksek tansiyon ve bağırsak mikrobiyomu dengesizlikleri gibi komplikasyonlardan da koruduğu bilinmektedir.

Ne yazık ki mevcut kanıtlar yaban mersininin kilo kaybındaki rolünü desteklemek için yetersizdir. Daha fazla klinik araştırmaya ihtiyaç vardır.   (19) (20)

Özet: İçeriğinde yağ, sodyum ve kolesterol bulundurmadığından kalorisi çok azdır ve diyet listelerinin olmazsa olmazları arasında yerini alabilir. Aynı zamanda yaban mersininin kilo vermeyi hızlandırmaktan fazlasını yapabildiği de kanıtlanmıştır.


5. İltihabı Önlemeye Yardımcı Olur 

100'den fazla kişinin katıldığı 3 klinik çalışmada yaban mersininin (günde -250-500 g arası) ve meyve suyunun (günde 330 ml) kan iltihabı belirtilerini azalttığı kanıtlanmıştır. Diş eti hastalığı, metabolik sendrom ve yüksek kalp hastalığı risklerini azaltmaya da yardım ettiği bilinen etkileri arasındadır.(21)

Yaban mersini ve özleri ayrıca farelerde iltihabı azaltır. Meyvelerden elde edilen antosiyaninlerin de egzama olan farelerde kaşıntıyı hafiflettiği yapılan çalışmalarla ortaya çıkmıştır. 

Egzama ve sedef hastalığı olan 59 kişiden oluşan bir klinik çalışmada, cilde uygulanan yaban mersini yağının, kızarıklığı, kaşıntıyı ve hastalığın şiddetini azalttığı gözlemlenmiştir.  (22) (23)

Özet: Yaban mersinin çeşitli sayılarda katılımcılar üzerine uygulanan meyvesi ve meyvesinin suyu ile  yapılan çalışmada, kan  iltihabını azalttığı ortaya çıkmıştır. Aynı zamanda cilde uygulandığında da kaşıntıyı ve kızarıklığı azalttığı bilinmektedir. Ayrıca hayvanlar üzerinde de benzer etkileri vardır.

 

Yaban Mersini Çayı Tarifi

  • Kurutulmuş Yaban Mersini
  • 1 fincan kaynamış soğumuş su

1 bardak kaynamış suya 2 şeker kaşığı yaban mersini kurusu katılıp üzeri kapatılarak 10-15 dakika demlenmesi için bekleyin. İsteğe bağlı olarak şeker ya da balla da tatlandırabilirsiniz.

Not: Her yiyecek ve içecekte olduğu gibi yaban mersininin de aşırı tüketiminden kaçınmalı ve eğer kronik bir rahatsızlığınız varsa doktorunuza ya da beslenme uzmanına danışmalısınız.


Sonuç

Yaban mersini içerisindeki bileşenler bakımından oldukça zengindir ve bu yönüyle vücudun sağlık sorunlarına karşı savaşmak için ihtiyaç duyulan her şeye sahiptir.  Avrupa'da atıştırmalık olarak sık tercih edilen popüler bir meyvedir.  Yaban Mersini yetiştirmek ve hasat etmek neredeyse imkansızdır bu yüzden insanlar genellikle meyveleri yabani bitkilerden toplarlar. Genellikle  taze, dondurulmuş veya kurutulmuş olarak tüketilir. Ayrıca reçellerde, meyve sularında, likörlerde, turtalar ve yoğurtlarda da sıklıkla bu mucizevi meyveye rastlanabilir. 

Özellikle C vitamini ve manganez bakımından zengin olan bu mucizevi meyvenin göz sağlığını iyileştirmeye yardımcı olduğu ve şeker seviyelerini azalttığı bilinmektedir. Aynı zamanda kilo verimini desteklediği ve inflamasyonu (iltihaplanmayı) önlediği de bilinen faydalı etkileri arasındadır.


UYARI: Burada yer alan bilgiler sağlıklı bireyler içindir. Tek tip tüketim önerilmemektedir. İçerikte yer alan bilgiler özel durumlarda veya hastalıklarda farklılık gösterebilir. En doğru bilgi için hekiminize ve diyetisyeninize danışınız.

KAYNAKLAR

1. Kanatlı kana Chu , Sabrina CM Cheung , Roxanna AW Lau ve Iris FF Benzie . Tıp ABD Ulusal Kütüphanesi , Ulusal Sağlık Enstitüleri-Yabanmersini (Vaccinium myrtillus L.). pubmed. [Çevrimiçi] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK92770/.

2. Smeriglio A , Monteleone D , Trombetta D . Tıp ABD Ulusal Kütüphanesi , Ulusal Sağlık Enstitüleri-Vaccinium myrtillus L'nin sağlığa etkileri: aktif bileşenlerin korunmasında etkinlik ve teknolojik stratejilerin değerlendirilmesi. pubmed. [Çevrimiçi] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25052033.

3. Besin değerleri Fooddata Central Arama Sonuçları https://fdc.nal.usda.gov/fdc-app.html#/food-details/171711/nutrients .

4. Seong Hee Shim , Joon Mo Kim , Chul Young Choi , Chan Yun Kim , ve Ki Ho Parkı . Tıp ABD Ulusal Kütüphanesi-Ginkgo biloba Özü ve Yabanmersini Antosiyaninleri, Normal Gerilim Glokomlu Hastalarda Görme Fonksiyonunu Geliştiriyor. pubmed. [Çevrimiçi] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3429325/.

5. 0Gizzi Cı , Torino-Rodriguez P , Belcaro G , Hu S , Hosoi M , Feragalli B . Tıp ABD Ulusal Kütüphanesi , Ulusal Sağlık Enstitüleri-Dorzolamid-timolol veya latanoprost ile birlikte Mirtogenol® takviyesi, artan oküler basıncı olan asemptomatik hastalarda retinal mikro dolaşımı iyileştirir. pubmed. [Çevrimiçi] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29131240.

6. Gizzi Cı , Belcaro G , Gizzi G , Feragalli B , Dugall M , Luzzi R , Cornelli u . Tıp ABD Ulusal Kütüphanesi , Ulusal Sağlık Enstitüleri-Yabanmersini özleri eşit yaratılmaz: antosiyanin fraksiyonunun rolü. Ön çalışmada "gücün karanlık tarafını" keşfetmek. pubmed. [Çevrimiçi] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27338070.

7. Robert D Steigerwalt, Jr , Gianni Belcaro , Paolo Morazzoni , Ezio Bombardelli , Carolina Burki , ve Frank Schönlau. Tıp ABD Ulusal Kütüphanesi-Mirtogenol ® göz içi basıncını düşürürken latanoprost'u güçlendirir ve asemptomatik deneklerde oküler kan akışını iyileştirir. pubmed. [Çevrimiçi] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2874276/.

8. Robert D. Steigerwalt, Jr. , Belcaro Gianni , Morazzoni Paolo , Ezio Bombardelli , Carolina Burki , ve Frank Schönlau. Tıp ABD Ulusal Kütüphanesi ulusal sağlık enstitüleri. pubmed. [Çevrimiçi] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2447819/.

9. Ozawa, Y , Kawashima M , Inoue S , Inagaki D , Suzuki , OOE D , Kobayashi S , Tsubota K. Tıp ABD Ulusal Kütüphanesi , Ulusal Sağlık Enstitüleri-Bilberry özü video ekran terminali çalışanlarında göz yorgunluğunu önlemek için takviye. pubmed. [Çevrimiçi] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25923485.

10. Maria Lankinen, , , * Ursula Schwab, , Marjukka Kolehmainen, Jussi Paananen, Kaisa Poutanen, , Hannu Mykkänen, Tuulikki Seppänen-Laakso, Helena Gylling, , Matti Uusitupa, , and Matej Orešič. Avrupa ulusal tp kütüphanesi ve ulusal sağlk enstitüleri-Tam tahıl ürünleri, balık ve yaban mersini, randomize, kontrollü bir denemede glikoz ve Lipid metabolizmasını değiştirir: Sysdimet çalışması. pubmed. [Çevrimiçi] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3161986/.

11. Nigel Hoggard , , * Morven Cruickshank , Kim-Marie Moar , Charles Bestwick , Jens J. Holst , Wendy Russell , ve Graham Horgan . Tıp ABD Ulusal Kütüphanesi-Standart bir yaban mersini ( Vaccinium myrtillus L.) ekstresinin (% 36 ıslak ağırlık antosiyaninlerinin) tek bir takviyesi, diyet ve yaşam tarzı tarafından kontrol edilen tip 2 diyabetli bireylerde glisemik cevabı değiştirir. pubmed. [Çevrimiçi] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4153034/.

12. de Mello VD , Lankinen MA , Lindström J , Puupponen-Pimiä R , Laaksonen DE , Pihlajamäki J , Lehtonen M , Uusitupa M , , Tuomilehto J , , , Kolehmainen M , Törrönen R , Hanhineva K , . Tıp ABD Ulusal Kütüphanesi , Ulusal Sağlık Enstitüleri-Açlık serum hippürik asidi yaban mersini (Vaccinium myrtillus) tüketiminden sonra yükselir ve tip 2 diyabet geliştirme riski yüksek olan kişilerde açlık glukoz seviyelerinin ve insülin sekresyonunun i. pubmed. [Çevrimiçi] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28556578.

13. Yvonne E Granfeldt ve Inger ME Björck . ABD ULUSAL TIP KÜTÜPHANESİ, ULUSAL SAĞLK ENSTİTÜLERİ-Fermente yulaf ezmesi olan bir yaban mersini içeceği, genç ve sağlıklı erişkinlerde doğum sonrası insülin talebini azaltır. pubmed. [Çevrimiçi] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3130640/.

14. Törrönen R ' , Sarkkinen D , Niskanen T , Tapola N , Kilpi ve K , Niskanen L . Tıp ABD Ulusal Kütüphanesi , Ulusal Sağlık Enstitüleri-Postprandial glikoz, insülin ve glukagon benzeri peptid 1, sağlıklı deneklerde meyvelerle alınan sakarozun tepkilerini verir. PUBMED. [Çevrimiçi] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21929838.

15. Törrönen R ' 1 , Kolehmainen M , Sarkkinen D , Poutanen K , Mykkänen H , Niskanen L . Tıp ABD Ulusal Kütüphanesi , Ulusal Sağlık Enstitüleri-Meyveler sağlıklı kadınlarda buğday ve çavdar ekmeklerine postprandiyal insülin tepkilerini azaltır. PUBMED. [Çevrimiçi] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23365108.

16. HM Lehtonen , Suomela JP , Tahvonen R , Yang B , Venojärvi M , Viikari J , Kallio H. Tıp ABD Ulusal Kütüphanesi , Ulusal Sağlık Enstitüleri-Farklı meyveler ve meyve fraksiyonları, aşırı kilolu ve obez kadınlarda metabolik hastalıkların ilişkili değişkenleri üzerinde çeşitli fakat hafif olumlu etkilere sahiptir. pubmed. [Çevrimiçi] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21224867.

17. RIEKO Suzuki , # Masami Tanaka , # Masakatsu Takanashi , Aashiq Hussain , o Yuan , Hiroo Toyoda , ve Masahiko Kuroda 1ilgili yazar. Tıp ABD Ulusal Kütüphanesi , ulusal sağlk enstitüleri-Antosiyanidinlerle zenginleştirilmiş yabanmersini özleri, insülin yolu ile 3T3-L1 adiposit farklılaşmasını önler. pubmed. [Çevrimiçi] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3063807/.

18. Katarzyna Kowalska,Anna Olejnik, Dominik Szwajgier, Mariola Olkowicz. Tıp ABD Ulusal Kütüphanesi, ulusal sağlık enstitüleri-Farklılaşmış 3T3-L1 adipoz hücrelerinde, chopeberry, yabanmersini, ahududu ve kızılcık polifenol bakımından zengin ekstraktın adipogenez ve oksidatif strese karşı inhibe edici aktivitesi. [Çevrimiçi] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5705115/.

19. Roel A. van der Heijden , , , * Martine C. Morrison , , Fareeba Sheedfar , Petra Mulder , Marijke Schreurs , Pascal PH Hommelberg , Marten H. Hofker , Casper Schalkwijk , Robert Kleemann , , Uwe JF Tietge , Debby PY Koonen , ve Pet. Tıp ABD Ulusal Kütüphanesi, ulusal sağlık enstitüleri-Diyet Kaynaklı Obezitede Antosiyanin ve Flavanol Bileşiklerinin Lipid Metabolizması ve Adipoz Doku ile İlişkili Sistemik İnflamasyon Üzerine Etkileri. pubmed. [Çevrimiçi] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4913062/.

20. Otto T. Mykkänen , , * Anne Huotari , Karl-Heinz Herzig , Thomas W. Dunlop , Hannu Mykkänen , ve Pirkka V. Kirjavainen . Tıp ABD Ulusal Kütüphanesi, ulusal sağlık enstitüsü. pubmed. [Çevrimiçi] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4264776/.

21. Geisson Marcos Nardi , Adriana Graziele Farias Januario , Cassio Geremia Freire , Fernanda Megiolaro , Kétlin Schneider , Marlene Raimunda Andreola Perazzoli , Scheley Raap Do Nascimento , Ana Cristina Gon , Luísa Nathália Bolda Mariano , Glauber Wag. Tıp ABD Ulusal Kütüphanesi, ulusal sağlık enstitüleri-Farelerde Berry Meyvelerinin Antienflamatuar Aktivitesi İnflamasyon Modeli Oksidatif Stres Modülasyonuna Dayalı. pubmed. [Çevrimiçi] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4821106/.

22. Luo H , Lv XD , Wang GE , Li YF , Kurihara H , He RR . Tıp ABD Ulusal Kütüphanesi, ulusal sağlık enstitüleri-Yabanmersini (Vaccinium myrtillus L.) 'den antosiyanin bakımından zengin ekstraktın kroton yağı kaynaklı kulak ödemi ve Propionibacterium acnes artı LPS kaynaklı karaciğer hasarı üzerindeki anti-enflam. pubmed. [Çevrimiçi] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4821106/.

23. Stefano Togni , Giada Maramaldi , Francesco Di Pierro , Massimo Biondi. ABD ULUSAL TIP KÜTÜPHANESİ, ULUSAL SAĞLIK ENSTİTÜLERİ-Eritematöz egzama ve sedef hastalığının tedavisinde boswellik asitlere dayanan kozmesötik bir formülasyon. pubmed. [Çevrimiçi] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4235203/.

Benzer Makaleler

Tuzun Faydaları
18.05.2020 02:04 devamını oku

Yorum Yapın